۱۱ژوئن ۲۰۲۵ - یک مطالعه ی جدید نشان داد که توده چربی اضافی که با نسبت دور کمر به قد تخمین زده می شود، خطر آسیب کبدی را بهتر از چاقی تخمین زده شده با شاخص توده بدنی(BMI) پیش بینی می‌کند. نسبت دور کمر به قد، ابزاری ارزان و در دسترس برای تشخیص خطر بیماری کبد چرب هم در جوانان و هم در بزرگسالان است. این مطالعه در دانشگاه فنلاند شرقی انجام شد و نتایج آن در مجله انجمن غدد درون ریز منتشر گردید.
در مطالعه حاضر، ۶۴۶۴کودک، نوجوان و بزرگسال ۱۲تا ۸۰سال از بررسی ملی سلامت و تغذیه ایالات متحده(NHANES) که بین سال‌های ۲۰۲۱تا ۲۰۲۳انجام شد، انتخاب شدند. اسکن های غیرتهاجمی کبد در همه شرکت کنندگان با الاستوگرافی گذرا انجام شد که بر اساس آن خطر استئاتوز یا فیبروز کبدی آنها طبقه بندی شد. شیوع فیبروز کبدی قابل توجه یا پیشرفته ۷.۱ درصدبود، در حالی که ۴.۹ درصد از افرادسیروز کبدی داشتند. بیش از ۱نفر از هر ۴شرکت کننده (۲۶.۱ درصد) مشکوک به استئاتوز کبدی بودند، در حالی که کمتر از ۱ درصداستئاتوز کبدی شدید داشتند.
مطالعات قبلی در بزرگسالان نشان داده است که چاقی تشخیص داده شده بر اساسBMI یک عامل خطر برای استئاتوز کبدی است. با این حال، بیانیه های اجماع بالینی اخیر توصیه کرده اند که چاقی نباید تنها باBMI تشخیص داده شود، بلکه باید با معیار دیگری مانند نسبت دور کمر به قد تأیید شود.
در یک مطالعه اخیر، نسبت اندازه ی دور کمر به قد به عنوان یک پیش بینی کننده بسیار حساس و اختصاصی برای توده چربی کل بدن و توده چربی شکمی اندازه گیری شده با جذب سنجی اشعه ایکس با انرژی دوگانه در جمعیت کودکان و بزرگسالان جوان کشف شد. نقاط آستانه برای نسبت اندازه ی دور کمر به قد برای توده چربی طبیعی، بالا و اضافی تعیین شد و از آن زمان برای تشخیص خطر دیابت نوع ۲و شکستگی استخوان اعتبارسنجی شده اند. در مطالعه حاضر محققان بررسی کردند که آیا این نقاط آستانه می توانند استئاتوز و فیبروز کبدی را در یک جمعیت چند نژادی پیش بینی کنند.
شیوع توده چربی طبیعی تخمین زده شده بر اساس نسبت دور کمر به قد (بین0.40 تا کمتر از0.50)، توده چربی بالا (بین 0.5 تا کمتر از 0.53) و توده چربی اضافی که نشان دهنده چاقی است (≥0.53) به ترتیب 20.3٪، 13.6٪ و 64.5٪ بود. پس از تعدیل کامل متغیرهای کمکی، توده چربی طبیعی در برابر استئاتوز کبدی 48٪ اثر محافظتی و در برابر فیبروز یا سیروز کبدی 52٪ اثر محافظتی داشت. توده چربی بالا، 63٪ احتمال استئاتوز کبدی و 31٪ احتمال فیبروز یا سیروز کبدی را بیشتر پیش بینی کرد. توده چربی اضافی، چهار برابر احتمال استئاتوز کبدی و 61٪ احتمال فیبروز یا سیروز کبدی را بیشتر پیش بینی کرد. نسبت دور کمر به قد، توده چربی بالا و توده چربی اضافی را به طور جداگانه تخمین زد که به ترتیب احتمال ابتلا به استئاتوز کبدی را تقریباً دو برابر و شش برابر، بهتر از BMI-اضافه وزن و BMI- چاقی، پیش بینی کرد. محققان در این مطالعه، سن، جنس، فشار خون سیستولیک، ضربان قلب، وضعیت تحصیلی، وضعیت سیگار کشیدن، نژاد، زمان بی تحرکی، فعالیت بدنی متوسط، انسولین ناشتا، گلوکز، کلسترول تام و پروتئین واکنشیC با حساسیت بالا را در نظر گرفتند.
دکتر اندرو آگباجه، دانشیار اپیدمیولوژی بالینی و سلامت کودکان، دانشگاه فنلاند شرقی، گفت: نکته ی قابل توجه این است که یافته ها صرف نظر از جنس و سن، سازگار بودند. علاوه بر این، یافته ها در بین جمعیت های سفید پوست، سیاه پوست، مکزیکی-آمریکایی و اسپانیایی تبار مورد مطالعه، مشابه بود. اندازه گیری ساده و در دسترس جهانی دور کمر به قد در اقدامات بالینی و بهداشت عمومی برای غربالگری، پیشگیری، تشخیص و مدیریت بیماری های کبدی در سطح جهان مفید است.
دکتر آگباجه بر اساس تحقیقات قبلی خود، یک ماشین حساب بالینی برای محاسبه ی نسبت دور کمر به قد را توسعه داده است، که در آدرس https://urfit-child.com/waist-height-calculator/قابل دسترسی است.
منبع:
https://www.news-medical.net/news/20250611/Waist-to-height-ratio-found-to-predict-liver-damage-better-than-BMI.aspx